Đánh thuế bất động sản bỏ hoang: Cần quy định rõ ràng

Nghị quyết 21 về quan điểm, định hướng sửa đổi Luật Đất đai và các luật có liên quan được đánh giá là một trong những nghị quyết quan trọng nhất về chính sách đất đai trong giai đoạn hiện nay, tạo nền tảng cho việc tiếp tục sửa đổi hệ thống pháp luật và định hình thị trường bất động sản trong nhiều năm tới. Một trong những nội dung được quan tâm là định hướng sử dụng các công cụ tài chính, thuế nhằm hạn chế tình trạng sử dụng đất lãng phí, bỏ hoang. Nghị quyết 21-NQ/TW nêu định hướng “chính sách thuế cao hơn đối với đất bỏ hoang”.

Các thách thức trong việc áp dụng chính sách thuế

Theo các chuyên gia, việc hiện thực hóa chính sách này không đơn giản, bởi một khu đất chưa được đưa vào sử dụng có thể xuất phát từ nhiều nguyên nhân khác nhau. Ông Nguyễn Văn Đính, Chủ tịch Hội môi giới bất động sản Việt Nam (VARS) cho rằng cần làm rõ các tiêu chí áp dụng khi nghiên cứu áp thuế với đất bỏ hoang. Điều này sẽ tạo sự minh bạch và công bằng giữa các chủ thể sử dụng đất.

Ông Đính nhấn mạnh rằng giải pháp này nếu áp dụng đồng bộ cùng các công cụ điều tiết có thể làm giảm tình trạng găm giữ, lãng phí đất đai, buộc doanh nghiệp và người dân phải thay đổi hành vi sử dụng đất. Trong khi đó, TS Phan Đức Hiếu, ủy viên thường trực Ủy ban Kinh tế và Tài chính của Quốc hội, cho rằng một trong những yếu tố quan trọng để biến quyền sử dụng đất thành nguồn lực là phải nâng cao hiệu quả sử dụng đất.

Xác định đất bỏ hoang và chậm đưa vào sử dụng

TS Hiếu nêu rõ rằng cần phải xác định thế nào là đất chậm đưa vào sử dụng và thế nào là đất bỏ hoang. Đây là một vấn đề pháp lý phức tạp. Đối với dự án đầu tư, có thể xác định được tình trạng chậm triển khai, nhưng đối với cá nhân, tổ chức khác thì rất khó phân định.

Mức thuế cũng là vấn đề cần được tính toán kỹ lưỡng. Ông Hiếu cho rằng việc áp dụng mức thuế cao hơn cần phải dựa trên các tiêu chí rõ ràng và đặc biệt có đủ dữ liệu để xác định chính xác đối tượng và mức thuế.

Vướng mắc trong việc áp dụng thuế với dự án chậm triển khai

TS Hiếu đặt ra câu hỏi liệu các dự án đầu tư chậm triển khai do vướng thủ tục, quy hoạch hoặc các nguyên nhân khách quan có bị áp mức thuế cao hơn hay không. Theo ông, hiện pháp luật đất đai đã có quy định về các trường hợp được loại trừ khi xác định thời hạn thực hiện dự án.

Bên cạnh đó, ông Hiếu cũng nhấn mạnh nhà đầu tư cần phải chuẩn bị cả kịch bản rút lui hoặc cơ cấu lại khoản đầu tư nếu dự án không còn phù hợp. Quan điểm là đất đai phải được phân bổ cho người có năng lực sử dụng hiệu quả nhất ở bất kỳ thời điểm nào.

Tại cuộc họp về dự án Luật Đất đai (sửa đổi), Phó thủ tướng Hồ Quốc Dũng đã yêu cầu Bộ Nông nghiệp và Môi trường nghiên cứu đưa vào dự luật các nguyên tắc về thuế chống đầu cơ và xử lý đất bỏ hoang.