Đại biểu Quốc hội đề xuất công chứng giao dịch đất đai

Sáng 29/10, tiếp tục chương trình Kỳ họp thứ Hai, Quốc hội khóa XVI, các đại biểu thảo luận tại hội trường về dự án Luật Đất đai (sửa đổi).

Đề xuất công chứng các giao dịch đất đai

Góp ý về khoản 4 Điều 21 của dự thảo luật, đại biểu Đỗ Thị Việt Hà (Đoàn ĐBQH tỉnh Bắc Ninh) cho rằng, phương án giao Chính phủ quy định các loại giao dịch bắt buộc công chứng, chứng thực chưa thực sự thuyết phục, đồng thời có thể gây thiếu thống nhất với Bộ luật Dân sự, Luật Công chứng và các quy định liên quan đến nhà ở, kinh doanh bất động sản. Theo đại biểu, những giao dịch như chuyển nhượng, tặng cho, thế chấp hoặc góp vốn bằng quyền sử dụng đất và tài sản gắn liền với đất đều liên quan trực tiếp đến quyền lợi tài sản của người dân, đòi hỏi mức độ an toàn pháp lý cao.

Kết nối hệ thống pháp luật

Do đó, việc xác định các giao dịch bắt buộc công chứng cần được quy định cụ thể ngay trong Luật Đất đai (sửa đổi), thay vì giao hoàn toàn cho văn bản dưới luật. Cơ chế này được kỳ vọng hạn chế tranh chấp, bảo vệ các bên tham gia giao dịch và bảo đảm sự đồng bộ trong hệ thống pháp luật. Công chứng không phải rào cản đối với cải cách thủ tục hành chính hay chuyển đổi số. Ngược lại, khi cơ sở dữ liệu đất đai được hoàn thiện, việc xác minh chủ thể có quyền sử dụng đất, quyền sở hữu tài sản và tình trạng pháp lý của bất động sản sẽ thuận lợi hơn, góp phần nâng cao tính an toàn của giao dịch.

Cần xác định rõ các giao dịch

Đồng tình với quan điểm trên, đại biểu Nguyễn Thị Hồng Hạnh (Đoàn ĐBQH TP. HCM) đề nghị cơ quan soạn thảo xem xét lại quy định giao Chính phủ quyết định những loại hợp đồng phải công chứng, chứng thực. Đại biểu cho biết, Luật Công chứng được Quốc hội thông qua ngày 23/4/2025, có hiệu lực từ ngày 1/1/2027, xác định những giao dịch quan trọng, đòi hỏi điều kiện pháp lý chặt chẽ phải được quy định bắt buộc công chứng tại luật. Trong khi đó, dự thảo Luật Nhà ở (sửa đổi) cũng đã quy định cụ thể các trường hợp phải công chứng, chứng thực.

Qua rà soát hai dự thảo nghị định hướng dẫn với tổng cộng 411 điều, đại biểu Nguyễn Thị Hồng Hạnh cho biết, chưa có điều khoản nào xác định các giao dịch bắt buộc công chứng, chứng thực. Điều này làm phát sinh lo ngại về khoảng trống pháp lý nếu nội dung quan trọng nói trên không được quy định trực tiếp trong luật.

Ý kiến từ Chính phủ và Quốc hội

Từ những phân tích trên, đại biểu kiến nghị bổ sung vào Luật Đất đai (sửa đổi) các trường hợp bắt buộc công chứng, chứng thực để bảo đảm tính minh bạch và thống nhất khi áp dụng. Giải trình tại phiên họp, Bộ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường Trịnh Việt Hùng cho biết, qua các phiên thảo luận ngày 22 và 29/10, dự án Luật Đất đai (sửa đổi) đã nhận được 208 lượt ý kiến tại tổ, 32 ý kiến phát biểu và 4 lượt tranh luận tại hội trường.

Đối với quy định công chứng, chứng thực, Bộ trưởng cho biết Chính phủ đề xuất giao Chính phủ xác định các loại hợp đồng thực hiện quyền của người sử dụng đất phải công chứng, chứng thực, phù hợp với tiến độ chuyển đổi số và khả năng kết nối dữ liệu đất đai.

Kết luận và tiến trình tiếp theo

Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Hồng Diên kết luận, cần nhận diện những quy định có nguy cơ tạo ra bất bình đẳng trong tiếp cận đất đai, phát sinh lợi ích nhóm, thất thu ngân sách hoặc lãng phí nguồn lực. Các ý kiến của đại biểu sẽ được tổng hợp, chuyển đến Chính phủ để tiếp thu, giải trình và hoàn thiện dự thảo trước khi trình Quốc hội xem xét, thông qua vào cuối kỳ họp.

Kết luận là cần có sự đồng nhất trong các quy định pháp luật liên quan đến bất động sản và an toàn pháp lý cho các giao dịch đất đai.

REVIEWNHAPHO.COM chia sẻ góc nhìn thực tế về nhà phố, nhà đất sổ đỏ và bất động sản thổ cư, giúp người đọc có thêm dữ liệu trước khi mua, bán hoặc đầu tư.